Yapay zekâ teknolojilerinin hızla gelişmesi, bu modelleri besleyen verilerin kalitesini ve güvenilirliğini her zamankinden daha önemli hale getirdi. Ancak yapay zekâ eğitiminde kullanılan verilerin kim tarafından üretildiği, hangi izinlerle toplandığı ve gerçekten doğrulanabilir olup olmadığı gibi konular sektörün en önemli tartışma başlıkları arasında yer alıyor. Data Network (DATA), insan üretimi verilerin kaynağını şeffaf hale getirmeyi amaçlayan blokzincir tabanlı açık bir veri protokolü olarak bu probleme çözüm sunmayı hedefliyor.
Data Foundation tarafından geliştirilen Data Network, yapay zekâ modellerinin eğitiminde kullanılan insan kaynaklı veriler için doğrulanabilir bir kayıt altyapısı oluşturmayı amaçlamaktadır. Platform; veri toplama uygulamaları, zincir üzerinde çalışan doğrulama katmanı ve veri işleme servislerini tek bir ekosistemde bir araya getirerek hem veri üreticileri hem de yapay zekâ geliştiricileri için daha güvenilir bir yapı oluşturmayı hedeflemektedir.
Peki Data Network (DATA) nedir, nasıl çalışır ve DATA token ekosistemde hangi amaçlarla kullanılmaktadır? İşte proje hakkında öne çıkan detaylar.
İçerik
Data Network (DATA) Ne Amaçlıyor?
Data Network (DATA), yapay zekâ modellerinin eğitiminde kullanılan insan üretimi verilerin kaynağını doğrulanabilir hale getirmek amacıyla geliştirilen açık blokzincir protokolüdür.
Platform, veri sağlayıcıları ile yapay zekâ şirketleri arasında güven oluşturan bir altyapı sunmayı hedefler. Sisteme yüklenen her veri katkısı blokzincir üzerinde değiştirilemeyen bir kayıt oluştururken, bu kayıt sayesinde verinin kaynağı, katkıyı sağlayan kullanıcı ve izin durumu doğrulanabilir hale gelir.
Data Network ekosistemi; veri toplama uygulamaları, Trace isimli doğrulama katmanı ve Poseidon veri hazırlama hizmetinden oluşan bütünleşik bir yapı üzerine kurulmuştur. Böylece ham verilerin toplanmasından yapay zekâ modellerinin kullanabileceği veri setlerinin oluşturulmasına kadar uzanan süreç tek ekosistem içerisinde yönetilmektedir.
Data Network (DATA) Nasıl Çalışır?
Platform, insan üretimi içeriklerin toplanması, doğrulanması ve işlenmesi süreçlerini birbirini tamamlayan üç farklı bileşen üzerinden yürütmektedir.
Bunlar;
- Veri toplama uygulamaları
- Trace doğrulama katmanı
- Poseidon veri işleme servisi
olarak sıralanmaktadır.
Bu bileşenlerin birlikte çalışması sayesinde sisteme eklenen verilerin doğrulanabilir şekilde kayıt altına alınması ve yapay zekâ modelleri için kullanılabilir hale getirilmesi amaçlanmaktadır.
Veri Toplama Uygulamaları
Data Network, kullanıcıların kendi oluşturdukları içerikleri paylaşabildiği uygulamalar aracılığıyla veri toplamaktadır.
Platform tarafından paylaşılan bilgilere göre şu anda ekosistemde;
- Kled
- Oto
uygulamaları yer almaktadır.
İlerleyen süreçte ise;
- Numo
- Miso
uygulamalarının da ekosisteme dahil edilmesi planlanmaktadır.
Özellikle Kled, proje tarafından dünyanın en büyük isteğe bağlı (opt-in) insan verisi pazarı olarak tanımlanmaktadır. Kullanıcılar bu uygulamalar üzerinden fotoğraf, video, ses kayıtları ve metin gibi tamamen kendilerine ait içerikleri sisteme yükleyerek katkıda bulunabilmektedir.
Trace Doğrulama Katmanı
Data Network ekosisteminin en önemli parçalarından biri Trace isimli doğrulama katmanıdır.
Platforma eklenen her veri katkısı Trace tarafından blokzincir üzerinde değiştirilemeyen bir “receipt” (kayıt fişi) olarak oluşturulur.
Her kayıt kriptografik hash ile doğrulanırken, verinin kim tarafından sisteme eklendiği ve hangi onay süreciyle paylaşıldığı da kayıt altına alınmaktadır.
Bu sayede yapay zekâ laboratuvarları, geliştiriciler ve düzenleyici kurumlar veri kaynağını kısa sürede doğrulayabilmektedir.
Poseidon Veri İşleme Servisi
Toplanan verilerin doğrudan yapay zekâ modellerinde kullanılabilmesi her zaman mümkün olmayabilir.
Bu nedenle platform, Poseidon isimli veri temizleme ve etiketleme servisini kullanmaktadır.
Poseidon; sisteme yüklenen ham verileri düzenleyerek, temizleyerek ve etiketleyerek yapay zekâ modellerinin eğitiminde kullanılabilecek veri setlerine dönüştürmeyi amaçlamaktadır.
Data Network’ün Öne Çıkan Özellikleri
Platform, yapay zekâ veri altyapısını daha güvenilir ve şeffaf hale getirmeye yönelik çeşitli özellikler sunmaktadır.
Veri kaynağının doğrulanabilmesi
Data Network’e yüklenen her veri kaydı açık blokzincir ağı üzerinde kriptografik hash ile kayıt altına alınmaktadır.
Bu sayede yapay zekâ geliştiricileri ve düzenleyici kurumlar, verinin kaynağını, kullanıcı onayını ve doğruluğunu kısa sürede doğrulayabilmektedir.
Gizliliği koruyan veri erişimi
Platform, Confidential Data Rails (CDR) adı verilen altyapı sayesinde hassas verilere kontrollü erişim sunmayı hedeflemektedir.
Bu yapı, verinin tamamını açığa çıkarmadan programatik ve yetkilendirilmiş erişim sağlanmasına olanak tanımaktadır. Böylece gizlilik korunurken doğrulama süreci de devam edebilmektedir.
Katılımcıların gelir elde edebilmesi
Data Network, kullanıcıların kendi oluşturdukları içerikleri paylaşarak gelir elde edebileceği bir model benimsemektedir.
Fotoğraf, video, ses kayıtları ve metin gibi insan üretimi içerikler ekosistemde yer alan uygulamalar aracılığıyla sisteme yüklenebilir. Platform, katkı sağlayan kullanıcıların bu içerikler karşılığında ödüllendirilmesini amaçlamaktadır.
Ölçeklenebilir altyapı
Platform tarafından paylaşılan verilere göre bugüne kadar;
- 1,5 milyardan fazla veri kaydı sisteme yüklenmiştir.
- Günde 5 milyondan fazla yeni veri eklenmektedir.
- Protokol üzerinde 1,6 milyondan fazla doğrulanmış receipt oluşturulmuştur.
Bu veriler, platformun büyük ölçekli veri işleme kapasitesi oluşturmayı hedeflediğini göstermektedir.
DATA Token Ne İşe Yarar?
DATA, Data Network ekosisteminin yerel utility token’ıdır.
Token; ağ yönetimi, staking işlemleri ve platform içerisindeki çeşitli ödeme süreçlerinde kullanılmaktadır.
Platform tarafından paylaşılan bilgilere göre DATA token’ın başlıca kullanım alanları şunlardır.
Yönetişim
DATA sahipleri, ağın geleceğine ilişkin çeşitli yönetişim kararlarında oy kullanabilmektedir.
Staking
Kullanıcılar DATA token’larını stake ederek ağın işleyişine katkıda bulunabilir ve ekosistemin güvenliğini destekleyebilir.
Ödeme altyapısı
Platform içerisinde sunulan çeşitli hizmetler ve işlemler DATA token aracılığıyla gerçekleştirilebilmektedir.
Data Network (DATA) Tokenomics
Toplam Arz
- Toplam arz: 1,03 milyar DATA
Token Dağılımı
- Ekosistem ve Topluluk: %37,573
- İlk Destekçiler: %21,135
- Temel Katkıda Bulunanlar: %19,569
- Başlangıç Teşvikleri: %9,785
- Diğer: %9,785
Token dağılımı incelendiğinde en büyük payın ekosistem ve topluluk gelişimine ayrıldığı görülmektedir. Bunun yanında erken dönem destekçileri, çekirdek katkı sağlayıcılar ve başlangıç teşvik programları için de belirli oranlarda token tahsis edilmiştir.
Data Network (DATA) Yatırımcıları
Data Network, bugüne kadar 216,30 milyon dolar yatırım aldığını açıklamaktadır. Proje; girişim sermayesi fonları, inkübasyon programları, kurumsal yatırımcılar ve melek yatırımcılardan oluşan geniş bir yatırımcı ağı tarafından desteklenmektedir. Bu yatırımcı profili, hem blokzincir hem de yapay zekâ alanında faaliyet gösteren önemli kuruluşları kapsamaktadır.
Platformun açıkladığı yatırımcılar şunlardır:
Tier 1
- Andreessen Horowitz (a16z crypto)
- Polychain Capital
- Balaji Srinivasan
Tier 2
- Hashed
- Mirana Ventures
- Alliance DAO
- Samsung Next
Tier 3
- Foresight Ventures
Tier 4
- Endeavor Catalyst
- Insignia Ventures Partners
- Berggruen Holdings
- SLVC
- Two Small Fish Ventures
Diğer Yatırımcılar
- dao5
- Cozomo de Medici
- Roham Gharegozlou
- Charlie Songhurst
- Adrian Cheng
- David Lee
- 11:11 Media
- David Bonderman
- Heritage Distilling
- Scott Trowbridge
Data Network (DATA) Ekibi
Data Network ekibi; yapay zekâ veri altyapısı, ürün geliştirme, finans ve stratejik yönetim alanlarında görev yapan isimlerden oluşmaktadır. Platformun yönetim kadrosu, teknik geliştirme süreçlerinin yanı sıra operasyonel yapı ve ekosistem büyümesine odaklanan farklı pozisyonları da kapsamaktadır.
Platformun açıkladığı ekip üyeleri şunlardır:
- Seung Yoon Lee — Co-Founder (Kurucu Ortak), CEO (İcra Kurulu Başkanı)
- Jason Levy — Co-Founder (Kurucu Ortak), Advisor (Danışman)
- Jason Zhao — Co-Founder (Kurucu Ortak), Core Contributor (Temel Katkı Sağlayıcı)
- Ben Sternberg — CFO (Finans Direktörü)
- Hao (Leo) Chen — CTO (Teknolojiden Sorumlu Yönetici)
- Seung Soo Kim — Chief of Staff (Genel Koordinasyon Direktörü)
- Jon Rogers — Strategic Advisor (Stratejik Danışman)

