Euler, Ethereum üzerinde çalışan, izin gerektirmeyen, modüler bir borçlanma ve kredi piyasası protokolüdür. V1 dönemi büyük bir flash-loan istismarı (≈$197M, 2023) yaşadı. Ekip V2 ile protokolü yeniden inşa etti ve 2024–2025’te ürün ve gelir tarafında toparlanma gösterdi. Euler, geniş varlık desteği, özelleştirilebilir “Frontier” pazarları ve güçlü araştırma/teknik kadrosu ile dikkat çeker; fakat geçmişte yaşanan güvenlik olayları ve P2P likidite/kurumsal riskler hâlâ değerlendirme önceliği olmalı.
İçerik
Euler Nedir?
Euler, Ethereum üzerinde çalışan, non-custodial (kullanıcı fonlarını tutmayan) ve permissionless (izin gerektirmeyen) bir borçlanma/lending protokolüdür. Temel iddiası: “neredeyse her ERC-20 varlığın” kredi piyasasında listelenebilmesine izin vererek likiditeyi genişletmek ve daha yüksek sermaye verimliliği sağlamak. Protokol; Frontier (özelleştirilebilir pazaryerleri/vault’lar), eToken/dToken mantığı (kullanıcı mevduatlarını temsil eden token’lar ve borcu temsil eden token’lar) ve gelişmiş parametre yönetimi ile çalışır. Resmi dökümantasyon ve uygulama arayüzü Euler’in mimari ve API detaylarını barındırır.
Neden Önemli?
Euler, borç-alma imkanını genişleterek, uzun kuyruk (long-tail) varlıkların DeFi içerisinde kullanılmasını hedefliyor; bu, varlık sınıfları ve niche token’ların teminat/collateral olarak kullanılmasını kolaylaştırır. Bu yaklaşım tradisyonel büyük oyuncularla (Aave, Compound) farklılaşma sağlamayı hedefler.
Euler Nasıl Çalışır?
- Pazarlar / Frontier (Modüler pazarlar):
- Euler V2 mimarisi, farklı risk profillerine ve parametrelere sahip frontier pazarlarının oluşturulmasına izin verir. Her frontier kendi teminat kuralları, teminat faktörleri (borrow factor), likidite parametreleri ve faiz algoritmasına sahip olabilir. Bu sayede protokol tek tip bir pazardan çok, aynı platform içinde uyarlanabilir bir pazar-takımı sunar.
- eToken / dToken mantığı:
- Kullanıcılar mevduat yatırdığında bunu temsil eden eToken’lar alırlar (mevduat + faiz kazanımı). Borç alındığında ise dToken’lar üzerinden borç pozisyonu temsil edilir. Bu model, likidite ve borç arasındaki ayrımı daha açık hale getirir ve bazı edge-case finansal mekanikleri sağlar. (Teknik dokümanlarda eToken/dToken mekanikleri ayrıntılıdır.)
- Dinamik Faiz (Reactive rates):
- Euler varlık bazlı, piyasaya duyarlı faiz oranları kullanır. Bu oranlar likidite ve borç talebine göre otomatik olarak ayarlanır; böylece sermaye etkinliği sağlanır.
- Teminatlandırma ve Borrow Factor:
- Her varlığa ayrı “borrow factor” atanır; riskli varlıklar daha düşük borrow factor ile sınırlandırılır. Bu, platformun aynı anda çok geniş sayıda token listelemesine izin verirken riskleri nicel olarak dizayn etmesine imkân tanır.
- Likidasyon Mekaniği:
- Euler’in likidasyonları “dutch-auction tarzı” ya da benzer mekaniklerle düzenlenmeye çalışılmıştır; amaç, likidasyon sırasındaki kayıpları ve frontrunning/MEV baskısını azaltmaktır. Bunun pratikte nasıl performans gösterdiği, piyasa koşullarına bağlıdır.
- Yönetim / On-chain Governance:
- EUL sahipleri protokol yönetiminde oy hakkına sahiptir; hazineden harcamalar, protokol parametreleri ve listelemeler DAO aracılığıyla yönetilir. Ayrıca Euler Labs (çekirdek geliştirme) bazı idari roller üstlenmiştir. Resmi dokümantasyon ve DAO oy kayıtları bu süreçleri izlemek için gereklidir.
- Güvenlik & Denetim:
- V1 döneminde 13 Mart 2023’te gerçekleşen büyük flash-loan saldırısı (~$197M) Euler’in mimari risklerine ışık tuttu; ekip sonrasında olay yönetimi, saldırı geri kazanımı ve V2 yeniden yapılandırmasına odaklandı. Bu olaydan çıkarılan dersler, V2 mimarisinde daha sıkı parametre kontrolü, izleme ve daha sofistike risk modelleri ile yansıtıldı.
Euler’in Amacı Nedir?
- Geniş Varlık Desteği: DeFi’de “uzun kuyruk” token’ların da borç-lending işlevselliğine kavuşması. Euler, pek çok ERC-20 token’ı hızlıca listeleyebilme yeteneğiyle bu boşluğu doldurmayı hedefler.
- Modülerlik & Özelleştirilebilirlik: Piyasaların risk/parametrelerine göre özelleştirilebilen frontier pazarlarıyla farklı kullanıcı segmentlerine hizmet etmek.
- Sermaye Verimliliği: Vault-to-vault strateji entegrasyonları (ör. Falcon entegrasyonu) ile sermayenin daha fazla işlev görmesini sağlamak.
- Sürdürülebilirlik & DAO-Tabanlı Yönetim: Protokolün uzun vadeli yönetişimini EUL sahiplerine vererek merkezi olmayan yönetimi desteklemek; aynı zamanda hazineden gelir yaratma (işlem/borç ücretleri) politikalarıyla Protokol gelir akışını büyütmek. 2025’te Euler DAO gelir artış ve ücret aktivasyonları üzerine oylamalar gerçekleştirdi; bu da protokolün “revenue-first” yönde optimize edildiğini gösteriyor.
Bu yazı da dikkatinizi çekecektir: Binance Yeni HODLer Airdrop Duyurdu!
Euler Kimler Tarafından Kuruldu?
Euler Labs (şirket) 2020/2021 civarında oluştu; protokolün ananet sürümü 2021 sonlarında devreye girdi. Ekip, Encode/Encode Hackathon gibi etkinlikler ve bir dizi yatırım turu sonrası protokolü büyüttü.
- Kurucu ekip:
- Dr. Michael Bentley — Co-founder & CEO, Oxford kökenli araştırmacı (matematiksel biyoloji / postdoc arka planı)
- Jack Leon Prior — Co-founder, full-stack geliştirici.
- Doug Hoyte — Co-founder, Solidity/blockchain geliştiricisi
Euler Yatırımcıları Kimlerdir?
Euler’in erken aşama ve sonraki yatırım turları, DeFi yatırımcıları ve fonları tarafından desteklendi. Bu yatırımcılar destek aşamasında toplam $32M yatırım yaptı ve yatırımcılar arasında şu firmalar bulunmaktadır:
- Paradigm
- Haun Ventures
- Uniswap
- Coinbase Ventures
$EUL Tokenomics
- Toplam / Maksimum Arz:
- Max Total Supply: 27,182,818.284590452353602874 EUL
- Dolaşımdaki Arz & Piyasa Verileri:
- Etherscan / CoinMarketCap gibi kaynaklarda anlık fiyat, dolaşımdaki arz ve on-chain market cap bilgileri bulunur. Güncel rakamlar için CoinMarketCap/ Etherscan sayfalarına bakın.
- Dağıtım & Kilitlenme (vesting):
- Resmi dokümanlar ve DAO gösterimleri, tokenlerin bir kısmının hazine (treasury) rezervinde, bir kısmının kullanıcı teşviklerinde ve sınırlı sayıda dağıtımda olduğunu belirtir. Örneğin: ~22.9% (6,236,107 EUL) hazinede unlocked olarak raporlanmış. Ayrıca protokol kullanıcı ödülleri ve Uniswap P-OL (protocol-owned liquidity) gibi mekaniklerle token kullanımı optimize edilmiştir.
- Fonksiyon & Fayda:
- Yönetişim (on-chain voting): EUL sahipleri protokol yöneticisi kararlarında oy kullanır.
- Teşvik & Ödüller: Kullanıcı ödüllendirme mekanizmaları, likidite teşvikleri ve protokol büyümesine yönelik dağıtımlar.
- Treasury / Protocol-owned liquidity: EUL’un bir kısmı (ör. Uniswap v3’te P-OL) likidite sağlamak için ayrılmıştır.
