Mira, yapay zekâ çıktılarının (metin, görsel, kod vb.) güvenilirliğini merkeziyetsiz bir doğrulama ağıyla sağlamak üzere tasarlanmış bir blokzincir protokolüdür. Mira, model-agnostik bir mimari kurar: yani çoklu doğrulayıcı modeller (ör. açık kaynak büyük dil modelleri gibi) birlikte çalışarak iddiaları doğrular; bu bağlamda teorik olarak Falcon gibi açık-kaynak modeller de doğrulama ekosisteminin bir parçası olabilir.
İçerik
Mira Network Nedir?
Mira Network, AI tarafından üretilen çıktıların “bağımsızca doğrulanabilir iddialara” (claims) dönüştürülmesini ve bu iddiaların ağdaki çeşitli doğrulayıcı modeller (verifier nodes) tarafından dağıtık konsensüs yoluyla test edilmesini sağlayan bir protokoldür. Doğrulama sonuçları kriptografik sertifikalarla kayıt altına alınır; böylece bir çıktı hem kaynağından bağımsız hem de blokzincir üzerinde izlenebilir biçimde “doğrulanmış” hâle gelir. Mira’nın whitepaper’ı bu mimariyi, içerik → iddia (entity-claim) dönüşümü → iddiaların node’lara dağıtımı → konsensüs → kriptografik sertifika akışıyla açıklar. Bu yapı, hem yapay zekâ kaynaklı hem de insan kaynaklı içeriklerin doğrulanmasını hedefler.
Neden önemli?
AI modelleri (LLM’ler, görüntü vb.) sıklıkla “hallucination” ve önyargı (bias) üretir. Mira bu hataları azaltmak için tek bir modele güvenmek yerine çeşitli modellerin kolektif doğrulamasını kullanır amaç, özellikle sağlık, finans ve hukuk gibi yüksek riskli alanlarda otomatik (insansız) AI kullanımını mümkün kılmaktır.
Mira Network Nasıl Çalışır?
- İçerik → İddia (Transformation): Karmaşık bir AI çıktısı, mantıksal ilişkileri koruyarak birbirinden bağımsız, doğrulanabilir iddialara (entity-claim pairs) parçalanır. Örneğin bir makaledeki tek bir cümle birçok küçük iddiaya bölünebilir.
- İddia Dağıtımı & Doğrulama: Her iddia farklı doğrulayıcı modeller ve node’lara rastgele/şard edilmiş biçimde gönderilir. Node’lar, kendi modelleriyle iddiaları değerlendirmeye çalışır ve sonuçlarını ağa gönderir.
- Konsensüs Mekanizması: Mira, doğrulamayı PoW/PoS hibrit bir ekonomik güvenlik modeliyle destekler. Doğrulayıcılar stake eder; rastgele veya tutarsız davranış tespit edilirse slashing (stake kesintisi) yoluyla cezalandırılabilir. Böylece rastgele cevap vererek kazanç sağlamaya yönelik stratejiler ekonomik açıdan caydırılır. Whitepaper, olası rastgele tahmin ihtimallerinin nasıl düştüğünü tabloyla gösterir.
- Kriptografik Sertifika & Kayıt: Konsensüse ulaşan sonuçlar kriptografik olarak sertifikalanır ve blokzincire/rapor dizinine kaydedilir; müşteriye hem doğrulama sonucu hem de hangi modellerin anlaşmaya varıp varmadığı gösterilir.
- Gizlilik ve Sharding: İçerik parçalara ayrılıp farklı node’lara gönderildiği için tek bir node tüm içeriği göremez; bu, müşteri gizliliğini korumak için tasarlanmıştır. Ayrıca ağ, node cevaplarındaki benzerlikleri analiz ederek olası kolüzyonun tespitini kolaylaştırır.
Mira, iddiaları standardize edip çoktan-seçimli tarzında (multiple-choice) doğrulama görevlerine dönüştürerek çok sayıda verifier’ın sistematik şekilde çalışmasını sağlar; bu tasarımın avantajı ölçeklenebilirlik, dezavantajı ise rastgele tahmin riskidir — bu nedenle stake + slashing mekanizmaları kritik önemdedir. Whitepaper bu oyun-teorik modeli detaylandırır
Mira Network’ün Amacı Nedir?
- Güvenilir AI Çıktısı Üretmek: Mira’nın birincil hedefi, AI çıktılarının “güvenilir/izlenebilir” hâle getirilmesi; böylece AI sistemleri insan denetimi olmadan, yüksek riskli uygulamalarda kullanılabilir hale gelebilsin.
- Ekonomik Teşviklerle Güvenliği Sağlamak: Ağ ücretleri ve doğrulama ödülleri aracılığıyla honest node’ları teşvik edip, kötü niyetli davranışlara ekonomik maliyet yüklemek.
- Ekosistem Oluşturmak: Özel domain modelleri (medikal, hukuki vb.) ile genel-amaç modellerin birlikte çalıştığı, üçüncü taraf veri sağlayıcıları, uygulama geliştiriciler ve node operatörlerinin katıldığı bir ekosistem kurmak. Mira, bu ekosistemin üzerine uygulamalar (ör. doğrulanmış içerik API’leri, uyum araçları) inşa edilmesini hedefliyor.
Bu yazı da dikkatinizi çekecektir: Binance TR Yeni HODLer Airdrobu Duyurdu!
Mira Network Kimler Tarafından Kuruldu?
Ninad Naik (proje lideri), Sidhartha Doddipalli (teknoloji sorumlusu), Karan Sirdesai (AI & blockchain mühendisliği) e-postalarıyla birlikte whitepaper’ın yazar sayfasında listeleniyor.
Mira Network Yatırımcıları Kimlerdir?
Mira, erken dönem fonlama ve stratejik iş birlikleriyle ekosistemini büyüttü. io.net, Hyperbolic, Aethir, Klok, Learnrite, WikiSentry, Astro gibi iş birliği isimleri geçiyor ve projeye yönelik 9 milyon dolara yakın erken yatırım iddiaları yer alıyor.
$MIRA Tokenomics
Temel rakamlar
- Toplam arz (Max supply): 1,000,000,000 MIRA.
- Dolaşımdaki arz (TGE/başlangıç): ≈191.24M MIRA (≈%19.12). Bu, projenin TGE (Token Generation Event) anındaki dolaşım oranıdır.
- Blockchain / Kontrat: Base (ERC-20 uyumlu) üzerinde yayımlandı. Kontrat adresi explorerda listeleniyor.
Dağılım
- 6% — Initial Airdrop (klok/astro kullanıcıları, delegatörler vb.)
- 16% — Future Node Rewards
- 26% — Ecosystem Reserve (developer grants, ortaklıklar)
- 20% — Core Contributors (36 ay vesting, 12 ay cliff)
- 14% — Early Investors (24 ay vesting, 12 ay cliff)
- 15% — Foundation (36 ay vesting, 6 ay cliff)
- 3% — Liquidity Incentives
TGE / Unlock notları
- Proje açıklamalarına göre TGE’de %19.12 civarı bir dolaşım açıldı; bazı airdrop ve rezerv paketlerinin kısmi kilitlenme/vesting süreleri bulunuyor. Bu tür açılış/vesting kurallarının yatırımcı davranışı ve ilk likiditeye etkisi yüksek olacağından dikkatle incelenmeli.
Kullanım alanları (use cases)
- Ağ ücretleri (verified output için ödemeler), staking / node ödülleri, yönetişim oyları (governance) ve ekosistem uygulamaları için token talep mekanizmaları öngörülüyor. Mira ayrıca API erişim ücretlerini ve doğrulama-temelli gelirleri token-ekonomiye bağlama niyetinde.
Piyasa & Listelemeler
- Mira, TGE sonrası hızlı listelemeler ve büyük borsa görünürlüğü örneğin Binance HODLer Airdrops, KuCoin, MEXC, Bitget gibi platformlarda listelenme sayesinde yüksek işlem hacmi ve fiyat volatilitesi yaşadı.