Plasma (XPL), küresel stablecoin ödemeleri için özel olarak tasarlanmış yüksek performanslı bir Katman 1 blockchain platformudur.
İçerik
Plasma (XPL) Nedir?
Stablecoin’ler, kripto ekosisteminin en önemli kullanım alanlarından biri haline gelmiş, 250 milyar doların üzerinde piyasa değeri ve trilyonlarca dolarlık aylık işlem hacmiyle dikkat çekmektedir. Plasma, bu talepleri karşılamak için sıfır ücretli USD₮ transferleri, özelleştirilebilir gaz token’ları, gizli ödeme desteği ve küresel ölçekte yüksek işlem kapasitesi sunar.
Geleneksel blockchain’ler stablecoin’ler için optimize edilmediğinden, yüksek hacimli ve düşük maliyetli ödeme sistemlerinde yetersiz kalır. Plasma ise bu amaç için sıfırdan inşa edilerek ölçeklenebilirlik, güvenilirlik ve düşük gecikme süresi sağlar. Stablecoin işlemlerini protokol seviyesinde temel bir özellik haline getirerek daha güvenli, hızlı ve kullanıcı dostu bir deneyim sunmayı hedefler.
Plasma Neden Farklı?
Plasma, stablecoin ödemeleri için özel olarak tasarlanmış bir altyapı sunar. Çoğu blockchain, stablecoin taleplerini karşılamak için geliştirilmemiştir ve yüksek işlem hacmi ile düşük maliyet gerektiren ödeme sistemlerinde performans sorunları yaşar. Plasma, bu sorunları çözmek için sıfırdan inşa edilmiştir ve aşağıdaki özellikleriyle öne çıkar:
- Stablecoin Odaklı Tasarım: Yüksek hacimli, düşük maliyetli ödemeler için optimize edilmiş altyapı, ölçeklenebilirlik, hız ve güvenilirlik sağlar.
- Yerel Özellikler: Sıfır ücretli USD₮ transferleri, özelleştirilebilir gaz token’ları ve gizli ödemeler, geliştiricilere sorunsuz, maliyet etkin ve güvenli kullanıcı deneyimleri sunma imkânı tanır.
- Derin Likidite: Plasma, lansmanında 1 milyar doların üzerinde USD₮ likiditesiyle küresel çapta en likit stablecoin ağlarından biri olarak başlayacak, böylece geliştiriciler ilk günden itibaren yüksek likiditeye erişebilecek.
- EVM Uyumluluğu: Plasma, Ethereum Sanal Makinesi (EVM) ile tam uyumludur. Geliştiriciler, Foundry, Hardhat ve MetaMask gibi mevcut araçlarla sözleşme dağıtabilir, bu da geliştirme sürecini kolaylaştırır.
- Entegre Stablecoin Altyapısı: Kart ihracı, küresel giriş-çıkış rampaları, stablecoin düzenleme araçları ve gelişmiş risk/uyum araçları, üçüncü taraf sağlayıcılar aracılığıyla hazır bir şekilde sunulur.
- Yerel Bitcoin Köprüsü: Plasma, Bitcoin için güven gerektirmeyen bir köprü sunar. Geliştiriciler, merkezi aracılara ihtiyaç duymadan BTC’yi EVM ortamına taşıyabilir, bu da stablecoin’ler ile dünyanın en büyük dijital varlığı arasında yeni uygulamalar geliştirme imkânı sağlar.
Plasma’da Neler Yapılabilir?
Plasma, geliştiricilere küresel ölçekte stablecoin ödemeleri ve finansal uygulamalar oluşturmak için güçlü bir altyapı sunar. Geliştiriciler, Hardhat, Foundry ve MetaMask gibi tanıdık araçlarla uygulamalar ve protokoller geliştirebilir. Plasma’nın sunduğu protokol düzeyinde sözleşmeler, sıfır ücretli USD₮ transferleri, özelleştirilebilir gaz token’ları ve gizli ödemeler için tasarlanmıştır. Bu özellikler, EIP-4337 ve EIP-7702 akıllı hesap standartlarıyla uyumludur ve zamanla blok oluşturma ve yürütme süreçleriyle daha derin entegrasyon için tasarlanmıştır. Cüzdanlardan döviz sistemlerine veya tüketici uygulamalarına kadar her türlü proje için Plasma, hız, likidite ve esneklik sağlar.
Kullanım Alanları
- Havale: Aracısız, düşük maliyetli ve anında sınır ötesi transferler.
- Mikro Ödemeler: İnternet tabanlı ekonomiler için otomatik, düşük ücretli mikro ödemeler.
- Küresel Ödemeler: Çalışanlara ve ortaklara anında, sınırsız ödeme imkânı.
- Tüccar Kabulü: Tüccarların küresel ödemeleri anında结算 ve düşük ücretlerle kabul etmesi.
- Dolar Erişimi: Kararsız ekonomilerde izin gerektirmeyen dolar erişimi.
- İzinsiz Bankacılık: Bankasız tasarruf, harcama ve kazanç imkânı.
Teknik Altyapı
Plasma, üç temel mimari bileşen üzerine inşa edilmiştir:
- PlasmaBFT Konsensüs Katmanı: Fast HotStuff algoritmasının paralel işleme dayalı bir uygulaması olan PlasmaBFT, teklif, oylama ve onay süreçlerini eşzamanlı olarak işler. Bu, yüksek işlem hacmi, düşük gecikme süresi ve saniyeler içinde kesinleşen işlemler sunar. Stablecoin iş yükleri için optimize edilmiş bu konsensüs, Bizans hata toleransı sağlar.
- EVM Yürütme Katmanı: Rust dilinde yazılmış yüksek performanslı, modüler bir Ethereum yürütme istemcisi olan Reth üzerine inşa edilmiştir. Geliştiriciler, standart Solidity ile sözleşme dağıtabilir ve mevcut araçlarla uyumluluk sağlar.
- Yerel Bitcoin Köprüsü: Merkezi olmayan bir ağ üzerinden BTC’yi EVM ortamına taşıyan güven gerektirmeyen bir köprü. Bu, akıllı sözleşmelerde BTC kullanımı, teminat sistemleri ve çapraz varlık akışları gibi yenilikçi uygulamaları mümkün kılar.
Bu yazı da dikkatinizi çekecektir: Binance Yeni HODLer Airdrop: Plasma (XPL)
Stablecoin Odaklı Sözleşmeler
Plasma, stablecoin uygulamaları için özel olarak tasarlanmış, protokol tarafından yönetilen sözleşmeler sunar. Bu sözleşmeler, güvenlik denetiminden geçmiş, akıllı cüzdanlarla uyumlu ve zamanla yürütme ortamına daha derin entegrasyon için tasarlanmıştır:
- Sıfır Ücretli USD₮ Transferleri: USD₮ transferleri için gaz maliyetlerini karşılayan bir paymaster sözleşmesi. Hafif kimlik doğrulama (ör. zkEmail) ve oran sınırlamalarıyla güvenli ve spam önleyici bir yapı sunar.
- Özelleştirilebilir Gaz Token’ları: Onaylı token’larla gaz ödemesi yapılabilen, ücretsiz ve güvenli bir paymaster. Kullanıcıların yerel token edinme zorunluluğunu ortadan kaldırır.
- Gizli Ödemeler: USD₮ gibi stablecoin’ler için gizlilik koruyan bir transfer modülü. Miktar, alıcı adresi ve not verilerini gizlerken düzenleyici açıklamalara uyumluluk sağlar.
Plasma (XPL) Tokenomikleri
XPL, Plasma blockchain’inin yerel token’ıdır ve işlemlerin yürütülmesi, ağ güvenliği ve doğrulayıcıların ödüllendirilmesi için kullanılır. Toplam başlangıç arzı 10 milyar XPL’dir ve aşağıdaki şekilde dağıtılır:
- Halka Satış: %10 (1 milyar XPL), halka satışta dağıtılmıştır. ABD dışı alıcılar için token’lar ana ağ beta lansmanında kilitsiz olurken, ABD alıcıları için 28 Temmuz 2026’ya kadar 12 aylık bir kilit süresi uygulanır.
- Ekosistem ve Büyüme: %40 (4 milyar XPL), ağın kullanımını, likiditesini ve kurumsal benimsenmesini artırmak için stratejik girişimlere ayrılmıştır. %8’i lansmanda kilitsiz olur, geri kalanı 3 yıl boyunca aylık olarak açılır.
- Ekip: %25 (2,5 milyar XPL), mevcut ve gelecekteki ekip üyelerini teşvik etmek için ayrılmıştır. Üçte biri lansmandan 1 yıl sonra açılır, geri kalanı 2 yıl boyunca aylık olarak kilitsiz olur.
- Yatırımcılar: %25 (2,5 milyar XPL), ekip kilit takvimiyle aynı şekilde açılır.
Doğrulayıcı Ağı ve Enflasyon
Plasma, Proof-of-Stake (PoS) modelini kullanır. Doğrulayıcılar, işlemleri onaylar ve ağ güvenliğini sağlar. Gelecekte stake delegasyonu ile XPL sahipleri, doğrulayıcılara token delegasyonu yaparak ödüllerden pay alabilir. Enflasyon oranı, %5’ten başlayarak her yıl %0,5 azalır ve uzun vadede %3’te sabitlenir. İşlem ücretleri, EIP-1559 modeline uygun olarak yakılır, böylece enflasyon dengelenir.
Plasma (XPL) Yatırımcıları
Plasma, 24 milyon dolarlık fon topladı ve 500 milyon dolar değerlemeye ulaştı. Platform, Founders Fund, Framework Ventures, Bitfinex, 6th Man Ventures, Flow Traders, Laser Digital, Karatage, Anthos Capital, Manifold, DRW Venture Capital gibi önde gelen girişim sermayesi firmaları ve Peter Thiel, Paolo Ardoino, Guy Young, Christian Angermayer, Zaheer ve Cobie gibi melek yatırımcılardan destek aldı. Bu güçlü yatırımcı grubu, Plasma’nın küresel finansal sistemleri yeniden şekillendirme misyonunu destekliyor.
Plasma (XPL) Ekibi
Plasma’nın lider ekibi, sektörde deneyimli isimlerden oluşur. Kurucu Paul Faecks, vizyonu şekillendirirken, Teknik Direktör (CTO) Hans Walter Behrens teknik altyapıyı yönetir. Operasyon Direktörü (COO) Lucid, operasyonel süreçleri koordine eder. Ekosistem Başkanı Vincent Rong, ekosistem gelişimini yönlendirirken, Büyüme Başkanı Nathan Lenga, büyüme stratejilerini yürütür. Bu ekip, Plasma’yı stablecoin ödemeleri için lider bir blockchain platformu yapma hedefine öncülük eder.
Plasma, sıfır ücretli USD₮ transferleri, yüksek performanslı altyapı ve Bitcoin ile Ethereum uyumluluğuyla, küresel stablecoin ödemeleri için devrim niteliğinde bir çözüm sunar. Geliştiricilere ve kullanıcılara hız, likidite ve esneklik sağlayarak, finansın geleceğini internet hızında yeniden inşa etmeyi hedefler.