Yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte AI ajanlarının güvenilir ve doğrulanabilir gerçek dünya verilerine erişebilmesi giderek daha kritik hale geliyor. Günümüzde kullanıcıların kimlik bilgileri, finansal kayıtları ve dijital hesapları birçok farklı platformda tekrar tekrar doğrulanıyor. Bu süreç hem hassas verilerin çok sayıda hizmet sağlayıcısında depolanmasına neden oluyor hem de kullanıcı gizliliği açısından çeşitli riskler ortaya çıkarıyor. Verona (VERONA), bu problemlere çözüm sunmak amacıyla geliştirilen merkeziyetsiz bir Layer-1 blokzinciri ve yapay zekâ odaklı doğrulanabilir veri altyapısıdır.
Proje; Zero-Knowledge Proof (ZK) teknolojileri, Account Abstraction (Hesap Soyutlama) ve taşınabilir doğrulanmış veriler sayesinde kullanıcıların kişisel bilgilerini paylaşmadan kimliklerini veya belirli özelliklerini kanıtlayabilmesini amaçlıyor. Böylece bir kez doğrulanan bilgiler, farklı uygulamalarda ve AI ajanları tarafından tekrar doğrulama gerektirmeden kullanılabiliyor.
İçerik
Verona (VERONA) Ne Sunuyor?
Verona, kullanıcıların doğrulanmış verilerini güvenli, taşınabilir ve programlanabilir hale getirmeyi amaçlayan merkeziyetsiz bir Layer-1 ağıdır. Proje yalnızca bir blokzinciri olmanın ötesinde, yapay zekâ uygulamaları için geliştirilen bir “Intelligence Layer” (Zekâ Katmanı) olarak konumlanmaktadır.
Platformun temel yaklaşımı ise oldukça nettir: Bir kez doğrula, her yerde kullan, ham veriyi hiçbir zaman paylaşma.
Bu sistem sayesinde kullanıcılar e-posta adresleri, internet hesapları, mobil uygulamalar, pasaport bilgileri ve diğer gerçek dünya verilerini yalnızca tek sefer doğrular. Sonrasında bu doğrulamalar kullanıcıya ait dijital varlıklara dönüşür ve izin verilen uygulamalar ile AI ajanları tarafından yeniden kullanılabilir.
Böylece farklı platformlarda aynı kimlik doğrulama işlemlerini tekrar etmek gerekmez.
Verona (VERONA) Hangi Problemi Çözüyor?
Günümüzde yapay zekâ sistemleri pek çok görevi yerine getirebilse de gerçek dünya işlemlerinde güvenilir ve doğrulanabilir verilere ihtiyaç duyuyor.
Mevcut sistemlerde;
- Kullanıcılar her platform için yeniden kimlik doğrulaması yapmak zorunda kalıyor.
- Aynı kişisel bilgiler birçok farklı şirkette tekrar tekrar saklanıyor.
- Hassas veriler çok sayıda veri tabanına dağılıyor.
- AI ajanları doğrulanmış verilere doğrudan erişemediğinden birçok işlem manuel olarak yürütülüyor.
Bu proje ise doğrulama sürecini tek seferlik bir işlem olmaktan çıkarıp, kullanıcıya ait kalıcı ve tekrar kullanılabilir dijital bir varlığa dönüştürmeyi hedefliyor.
Truth Engine Nedir?
Ekosisteminin temel bileşenlerinden biri Truth Engine adı verilen doğrulama altyapısıdır.
Truth Engine;
- internet sitelerini,
- e-postaları,
- mobil uygulamaları,
- pasaport bilgilerini,
- çeşitli gerçek dünya verilerini
Zero-Knowledge teknolojileriyle doğrulayabilmektedir.
Bu doğrulama sürecinde;
- zkTLS,
- zkEmail,
- diğer Zero-Knowledge doğrulama protokolleri
kullanılır.
Sistemin en dikkat çekici yönü ise doğrulama sırasında ham verilerin hiçbir zaman paylaşılmamasıdır.
Kullanıcı yalnızca ilgili bilginin doğru olduğunu kanıtlar.
Örneğin bir kişi;
- belirli sayıda sosyal medya takipçisine sahip olduğunu,
- belirli bir e-posta adresinin sahibi olduğunu,
- belirli bir ülkede yaşadığını,
- gerekli finansal yeterliliği karşıladığını
kanıtlayabilir. Ancak bu süreçte kişisel veriler üçüncü taraflarla paylaşılmaz.
Tek Doğrulama ile Tüm Ağda Kullanım
Projenin temel yaklaşımı “Verify Once, Reuse Everywhere” anlayışına dayanır.
Buna göre;
- kullanıcı bilgisi yalnızca bir kez doğrulanır,
- doğrulama kullanıcıya ait dijital bir varlığa dönüşür,
- aynı doğrulama farklı uygulamalarda yeniden kullanılabilir,
- yeni platformlarda tekrar kimlik doğrulaması gerekmez.
Bu yapı özellikle sürekli KYC süreci gerektiren finans uygulamalarında önemli kolaylık sağlamayı hedeflemektedir.
Meta Account Yapısı
Verona, klasik kripto cüzdanı deneyimini daha kullanıcı dostu hale getirmeyi amaçlıyor.
Platform üzerinde kullanıcılar;
- e-posta,
- Google hesabı,
- Apple hesabı,
- Passkey,
- biyometrik doğrulama
gibi Web2 kullanıcılarının alışık olduğu yöntemlerle sisteme giriş yapabiliyor.
Arka planda ise her kullanıcı için programlanabilir bir Meta Account oluşturuluyor.
Bu hesap;
- dijital varlıkları saklayabiliyor,
- akıllı sözleşmelerle etkileşime geçebiliyor,
- işlemleri onaylayabiliyor,
- AI ajanlarına yetki verebiliyor.
Böylece kullanıcıların özel anahtar veya seed phrase yönetmesi gerekmiyor.
Verona (VERONA) Protocol-Level Abstraction
Verona’nın öne çıkan özelliklerinden biri de hesap soyutlamasını doğrudan protokol seviyesinde sunmasıdır.
Platform;
- hesap yönetimini,
- imzalama süreçlerini,
- işlem ücretlerini,
- ödeme yöntemlerini,
- cihaz uyumluluğunu,
- zincirler arası birlikte çalışabilirliği
arka planda otomatik olarak yönetmektedir.
Bu sayede kullanıcılar blokzincirin teknik ayrıntılarıyla uğraşmadan daha sade bir deneyim yaşayabilir.
Platform, Web2 seviyesinde kullanım kolaylığı sunmayı amaçlamaktadır.
Yapay Zekâ Ajanları İçin Veri Katmanı
Verona, özellikle AI ajanlarının güvenilir verilere erişebilmesi amacıyla tasarlanmış altyapısıyla öne çıkmaktadır.
Platform sayesinde AI ajanları;
- doğrulanmış kullanıcı bilgilerini kullanabilir,
- izin verilen işlemleri gerçekleştirebilir,
- finansal işlemleri başlatabilir,
- sözleşme imzalayabilir,
- rezervasyon işlemlerini tamamlayabilir,
- kredi süreçlerini yönetebilir.
Tüm bunlar gerçekleştirilirken AI ajanları kullanıcının gerçek verilerine erişmez.
Yalnızca doğrulanmış sonuçlar kullanılır.
Bu yaklaşım veri gizliliği açısından önemli avantaj sağlamaktadır.
Verona (VERONA) Kimler İçin Geliştirildi?
Bireysel Kullanıcılar
Kullanıcılar günlük hayatta kullandıkları dijital bilgileri doğrulanabilir dijital varlıklara dönüştürebilir.
Bu doğrulamalar farklı platformlarda tekrar kullanılabilir.
Kurumsal Şirketler
Şirketler doğrulanmış verilere güvenerek karar alma süreçlerini hızlandırabilir.
Ham kullanıcı verisini depolamak zorunda kalmadıkları için veri güvenliği sorumlulukları da azalır.
AI Ajanları
AI ajanları önceden doğrulanmış bilgiler üzerinden işlem gerçekleştirebilir.
Böylece;
- reçete yenileme,
- uçuş check-in işlemleri,
- kredi başvuruları,
- finansal işlemler
gibi süreçlerin otomatik hale gelmesi hedeflenmektedir.
Geliştiriciler
Verona, geliştiricilere doğrulanabilir veri altyapısı üzerinde uygulama geliştirme imkânı sunmaktadır.
Bu sayede geliştiriciler;
- kullanıcı verisini toplamak,
- depolamak,
- güvenliğini sağlamak
zorunda kalmadan uygulamalar geliştirebilir.
Verona’nın Teknik Mimarisi
Verona altyapısı dört temel katmandan oluşmaktadır.
Verification Layer (Doğrulama Katmanı)
Truth Engine üzerinden;
- internet siteleri,
- e-postalar,
- uygulamalar,
- pasaportlar
Zero-Knowledge teknolojileri kullanılarak doğrulanmaktadır.
Abstraction Layer (Soyutlama Katmanı)
Bu katmanda;
- hesap,
- imza,
- gas,
- ödeme,
- cihaz,
- birlikte çalışabilirlik
protokol seviyesinde soyutlanmaktadır.
Computation Layer (Hesaplama Katmanı)
Verona üzerinde çalışan akıllı sözleşmeler;
- güvene ihtiyaç duymadan çalışabilir,
- durum (state) yönetebilir,
- oracle sistemleriyle entegre olabilir,
- özel token oluşturabilir.
Bu katmanda platform CosmWasm akıllı sözleşmelerini desteklemektedir.
Payment Layer (Ödeme Katmanı)
Ödeme altyapısı;
- kredi kartı,
- USDC,
- USDT,
- IBC üzerinden zincirler arası ödemeler
gibi farklı ödeme yöntemlerini desteklemektedir.
Böylece kullanıcıların işlem gerçekleştirmeden önce kripto para satın alma zorunluluğu azaltılmaktadır.
DeFAI Altyapısı
Proje kendisini aynı zamanda bir DeFAI (Decentralized Finance + Artificial Intelligence) altyapısı olarak tanımlamaktadır.
Bu yapı sayesinde AI ajanları;
- doğrulanmış finansal bilgiler üzerinden işlem gerçekleştirebilir,
- kullanıcı adına sözleşme oluşturabilir,
- ödeme yapabilir,
- finansal süreçleri otomatik olarak yönetebilir.
Bu işlemler sırasında kullanıcı verileri gizliliğini korumaya devam eder.
Deflasyonist Token Modeli
Projenin ekonomik modeli deflasyonist bir yapıya sahiptir.
Platform gelirleri;
- doğrulama ücretleri,
- kurumsal iş birlikleri,
- ekosistem gelirleri
gibi kaynaklardan elde edilir.
Bu gelirlerin bir bölümü VERONA tokenlerinin geri alımı (buyback) ve yakımı (burn) için kullanılmaktadır.
Böylece token ekonomisinin platform kullanımına paralel olarak desteklenmesi amaçlanmaktadır.
Verona (VERONA) Tokenomics
VERONA tokeninin toplam arzı 200 milyon adettir.
Token dağılımı şu şekildedir:
- Stratejik Destekçiler: %26,805
- Ekosistem Teşvikleri ve Proje Kuluçkası: %23
- Ekip: %20
- Topluluk ve Lansman: %15,194
- Diğer: %15
Token dağılımında en büyük pay stratejik yatırımcılara ayrılırken, ekosistem teşvikleri ve geliştirme fonları da önemli bir yer tutmaktadır. Topluluk tahsisleri ve ekip payı ise uzun vadeli ekosistem büyümesini desteklemeyi amaçlamaktadır.
Verona (VERONA) Yatırımcıları
Proje, geliştirme sürecinde çok sayıda küresel yatırım fonu, blokzincir şirketi ve melek yatırımcıdan destek aldı. Özellikle Web3, yapay zekâ ve altyapı projelerine yatırım yapan önemli fonların projeye katılması, Verona’nın erken aşamada güçlü bir yatırımcı ağı oluşturduğunu göstermektedir.
Başlıca yatırımcıları şunlardır:
- HashKey Capital
- The Spartan Group
- Multicoin Capital
- Sandeep Nailwal
- Circle
- P2 Ventures (Polygon Ventures)
- Arrington Capital
- Mechanism Capital
- Infinity Ventures Crypto (IVC)
- MH Ventures
- Sfermion
- DeFiance Capital
- Alliance DAO
- KuCoin Ventures
- Draper Dragon
- GoldenTree Asset Management
- Animoca Brands
- HTX Ventures
- Selini Capital
- Figment Capital
- IBC Ventures
- Vessel Capital
- CryptoJ
- Stateless Ventures
- Hex Trust
- Terraform Capital
- Injective
- Anti Capital
- Innovating Capital
- Morningstar Ventures
- Alameda Research
- Laser Digital
- Do Kwon
Verona (VERONA) Ekibi
Verona’nın kurucu ekibi, blokzincir teknolojisini yapay zekâ ile bir araya getirerek doğrulanabilir veri altyapısı oluşturmayı hedeflemektedir. Proje; kullanıcıların verileri üzerindeki kontrolünü koruduğu ve AI ajanlarının güvenli biçimde işlem gerçekleştirebildiği yeni nesil bir ekosistem geliştirmeye odaklanmaktadır.
Ekipte öne çıkan isim:
Burnt Banksy — Founder (Kurucu) ve CEO
